Museumstuk: de heksenbal
Misschien ben ik te laat en heb jij al je kerstspullen al opgeruimd. Moest dat niet het geval zijn, dan zou ik zeggen: leg wat kerstballen opzij. Je kan deze namelijk perfect recycleren als heksenbal. Dat is ook waar ze oorspronkelijk vandaan komen.
In verschillende musea kan je ze nog terugvinden deze heksenballen. Ze zijn een maatje groter dan de doorsnee kerstbal, maar even goed glimmend en vaak ook verzilverd. Sommigen zien eruit als een hele grote knikker met gekleurde spiralen erin.
Deze ballen hing men in de achttiende en negentiende eeuw voor de ramen zodat het licht er goed op kon schijnen. Ze glitterden en sprankelden dus van jewelste. Heksen en kwade geesten zouden aangetrokken worden door deze glitter en glamour, en vervolgens zijn er dan twee scenario's:
Ik heb me de voorbije dagen geamuseerd met het opsporen van heksenballen in museumcollecties en puur voor de fun geef ik je hier even een lijstje ook met linkjes naar video 's hierover voor als je er echt wil induiken:
Trouwens, in mijn zoektocht vond ik ook die DIY heksenballen van hedendaagse makelij. Men stopt dan, al dan niet spreuken prevelend, allerlei spullen in een glazen bal, zoals kaneel, takjes, mos, veertjes, briefjes met wensen. Hier vind ik geen historisch bewijs voor, het lijkt mij dus vooral een gezellige vertaling te zijn (en dat is ook prima).
Ik ben nu zwaar aan het overwegen om toch nog een kerstbal voor de ramen te hangen ook al staat dat een beetje gek. Je kunt maar beter zeker en veilig zijn, toch?
In verschillende musea kan je ze nog terugvinden deze heksenballen. Ze zijn een maatje groter dan de doorsnee kerstbal, maar even goed glimmend en vaak ook verzilverd. Sommigen zien eruit als een hele grote knikker met gekleurde spiralen erin.
Deze ballen hing men in de achttiende en negentiende eeuw voor de ramen zodat het licht er goed op kon schijnen. Ze glitterden en sprankelden dus van jewelste. Heksen en kwade geesten zouden aangetrokken worden door deze glitter en glamour, en vervolgens zijn er dan twee scenario's:
- De heks, duivel of boze geest ziet zichzelf en verschrompelt, of holt verschrikt weg.
- De snoodaard wordt opgeslorpt door de bol en zit daar vervolgens in opgesloten.
Ik heb me de voorbije dagen geamuseerd met het opsporen van heksenballen in museumcollecties en puur voor de fun geef ik je hier even een lijstje ook met linkjes naar video 's hierover voor als je er echt wil induiken:
- In het MAS in Antwerpen: op het eerste zicht denk je: zilveren kerstballen
- Blauwe versie in het museum van Cambridge
- Victoria and Albert museum
- Veelkleurig in het Torquay-museum
- Blauwe glazen versie in het nationale Museum van Ierland
- Doorzichtige bal in Queensland, Australië
- Roze witten (toverbalachtige) versie in Kansas
- Curator uit Lincoln vertelt je meer over een heksenbal en de dame die ze verzamelde (op zich ook een geweldig verhaal)
- Knikkerachtige versies in Shelburn
- Knikkerversie met bijpassende vaas in de Met (niet helemaal de optie waar ik persoonlijk voor zou kiezen)
- In de tuin van het begijnhof van Breda staat een grote heksenbal, die werden ook vroeger als tuinsieraad gebruikt, las ik elders
Trouwens, in mijn zoektocht vond ik ook die DIY heksenballen van hedendaagse makelij. Men stopt dan, al dan niet spreuken prevelend, allerlei spullen in een glazen bal, zoals kaneel, takjes, mos, veertjes, briefjes met wensen. Hier vind ik geen historisch bewijs voor, het lijkt mij dus vooral een gezellige vertaling te zijn (en dat is ook prima).
Ik ben nu zwaar aan het overwegen om toch nog een kerstbal voor de ramen te hangen ook al staat dat een beetje gek. Je kunt maar beter zeker en veilig zijn, toch?
****
De afbeelding komt uit Boston: Anonyme circa 1825-1850, Public domain, via Wikimedia Commons
Reacties
Een reactie posten