Cupido volgens Jean de la Fontaine – Leestip

Bij liefde hoort rozengeur, maneschijn, een romantisch vioolmuziekje en…Cupido. Hij is het die gouden liefdespijlen afvuurt en we weten allemaal wat voor gevolgen dat kan hebben. Deze week las ik een fabel van Jean de La Fontaine over diezelfde Cupido. Ik vond het een verhelderend relaas en deel het dan ook graag met jou. In levende lijve op Erfgoeddag, en hier alvast in een korte versie.

Cupido was de zoon van Venus, de godin van de liefde. In haar opdracht vloog hij de hele wereld rond om de liefde te verspreiden. Dat was heerlijk, vooral ook omdat hij dan eventjes weg was van die Olympus. Want tussen ons gezegd en gezwegen: Cupido vond het daar behoorlijk saai met al die oude goden. Die konden nogal zeuren, snap je, en ze waren ook nogal gefocust op hun eigen navel.

Gelukkig vond Cupido na een tijdje een speelkameraadje; Zotje heette die. Ze had net als hij vrolijke krullen, kleine vleugeltjes , maar vooral: sprankelende oogjes en heel veel dwaze plannen. Zotje danste graag op blote voeten, riep op de haverklap “tikkie jij bent ‘m!” en vertelde van die hele flauwe moppen, waar Cupido altijd superhard om moest lachen.

 

Nee, Zotje was geweldig, maar ook geweldig vermoeiend! Toen Cupido op een dag even een pauze wilde inlassen, werd Zotje boos. Ze gaf hem zo’n harde klap dat hij achteroverviel op de stenen vloer. Au!

Wat denk je? Een flinke hersenschudding had die arme Cupido te pakken! Hij zag helemaal dubbel. Zotje schoot in de lach want ze vond dat behoorlijk grappig. Maar dat was het niet. Integendeel

Venus was in alle staten, wie moest nu de liefdespijlen afvuren? Dat praktische werk was uiteraard de min voor een godin, er zijn grenzen!  Bovendien zon Venus op wraak: een godenkind bewusteloos slaan, wat een idéé. Venus maakte zoveel stampij dat de andere goden er ambetant van werden. Het is immers net iets minder chill om nectar en ambrozijn te nuttigen als er ondertussen ruzie wordt gemaakt. De goden porden Jupiter dus aan: “Los het op, en laat ons verder relaxen”.

Jupiter kluste inderdaad bij als rechter, maar wilde zich liever fulltime concentreren op amoureuze escapades. Daarom was zijn oordeel snel geveld. Zotje moest als straf Cupido assisteren bij zijn taak. Case closed, en op naar het buffet!

Dus, beste mensen, sindsdien:

• Is de liefde niet blind, maar wel behoorlijk slechtziend
• En gaat hij altijd hand in hand met zotheid!

Meer lezen en horen?

Ik vond dit verhaal in deze mooie vertaling van de fabels van Jean de la Fontaine. Gek genoeg vind ik er verder geen referentie naar, geen idee dus waar onze Jean de mosterd haalde. In de kunstgeschiedenis wordt Cupido wel met een blinddoek afgebeeld, maar niet hand in hand met de dwaasheid, behalve dan in de gravures bij het werk van Fontaine. 

Op 26 april 2026 vertel ik in de abdij van Vlierbeek ook nog twee andere fabels van Jean de la Fontaine. Er zal ook muziek zijn en theater! Heerlijk om zo de krachten te bundelen. Je kan er gratis bij zijn, maar je moet je wel even aanmelden. Dat kan via mij of via vlierbeekvertelt -ad – gmail.com. We spelen op 14.00 en om 16.00. Tot dan?

Afbeeldingen

https://id.rijksmuseum.nl/200170491

Jean de La Fontaine, Public domain, via Wikimedia Commons
Aliamet-Oudry-La Fontaine-L'amour et la folie.jpg|Aliamet-Oudry-La Fontaine-L'amour et la folie

 

Museumstuk: Amor & Psyche

Vorige week was ik in het Gallo-Romeins museum van Tongeren en daar ontmoette ik dit snoezige duo: Amor en Psyche. Dit beeldje is het happy end van een erg ingewikkeld liefdesverhaal, dat bijna ten onderging aan nieuwsgierigheid. Gelukkig kon ik deze soap voor jullie reconstrueren aan de hand van een brief die Amor ooit aan zijn moeder Afrodite heeft geschreven. Ik publiceer hem hieronder integraal en exclusief, alleen voor jullie.



Hoog edel geboren godin der liefde;
Geachte Afrodite
Dag mama

Ja, ik weet het: het is mijn eigen schuld. Wie prikt zich nu aan zijn eigen pijlpunt? Hoe onhandig kan je zijn? Er is niets meer aan te doen: verliefd ben ik tot over mijn oren. Hoteldebotel op dat mensenkind dat u zo graag uit de weg wil ruimen. Want concurrentie van een sterveling kan u nu eenmaal niet tolereren en dat begrijp ik ook wel ergens.

Maar mama, hoe meespelend is de liefde; hoe onvermijdelijk! Ik trouwde dus met haar en liet haar wonen in mijn paleis. Geloof me, ik heb echt mijn best gedaan om het geheim te houden. Ik heb haar gezegd dat ze mij nooit in de ogen mocht kijken en dat we elkaar alleen in het donker zouden ontmoeten. Ah, wat een heerlijke, zoete ontmoetingen waren me dat.

Mijn leven was een droom tot Psyche ging logeren bij die akelige, miezerige serpenten van zussen, de jaloerse trienen! Zij hebben haar nieuwsgierigheid zo aangewakkerd dat ze midden in de nacht toch een olielampje heeft aangestoken. Ze had een vlijmscherp mes meegenomen, want ze verwachtte een monster te zien, maar het bleek een liefdesgod te zijn. Per ongeluk druppelde er wat olie op mijn gezicht, waardoor ik wakker werd.

Razend was ik, ziedend. Ze had me moeten vertrouwen, mama! Boos ben ik weggevlogen; ik heb de deur achter me dichtgeslagen, en ben gaan uithuilen bij jou, weet je nog? Heel volwassen, inderdaad, maar zo gaat dat in de liefde. Al snel kreeg ik spijt, maar ik vond mijn Psyche niet meer terug. Wel hoorde ik vertellen dat ze overal verliefde stelletjes lastigviel met de vraag uit welke richting de pijl was gevlogen die hen had getroffen. Niemand die het antwoord wist.

Toen hoorde ik van Hermes dat ze in uw klauwen – excuseer - handen was gevallen en dat u haar vreselijke opdrachten gaf die zo ontzettend moeilijk waren dat ze die nooit tot een goed einde kon brengen. Gelukkig kreeg ze hulp.

Als laatste taakje moest ze een schoonheidszalfje gaan halen in de hel bij Persefone. Haar laten afdalen in de onderwereld, was dat nu echt nodig, moeder? Wat was Psyche toch dapper! Ze raakte zelfs de Styx opnieuw over, wat geen enkele sterveling haar ooit had voorgedaan.

Blijkbaar vroeg ze zich nadien af of dat schoonheidszalfje ook voor haar zou werken. Niet dat ze het nodig had, ze is immers de mooiste. Ze deed het doosje open en viel meteen in de diepe slaap waaruit ze nu al weken niet ontwaakt.

Ik smeek u, lieve moeder, zet toch uw jaloezie opzij. Mijn Psyche is wat curieus aangelegd maar ze is wel mijn allerliefste. Kan u niet voor één keer uw hand over uw hart strijken en Psyche doen ontwaken? Liefste mama, als u echt de godin van de liefde bent, doe uw naam dan eer aan, en help ons! 

Amor



Het beeldje in Tongeren is het bewijs dat het allemaal toch goed is gekomen. Zeus himself heeft zich uiteindelijk met de zaak bemoeid en Afrodite heeft zich laten ompraten. Psyche is verheven tot een godin en kreeg vlindervleugels.
Zie ze daar nu staan met hun tweetjes: ze gaan helemaal op in elkaar. Dat gun ik hen van harte, maar ik zou toch willen aansporen tot enige actie. Kom Amor, vlieg nog eens uit en schiet wat meer liefde de wereld in, we hebben het zo nodig

Afbeeldingen

Jacopo Zucchi, Public domain, via Wikimedia Commons